Η παλιά Λευκωσία απλώνεται μέσα σε έναν κύκλο ενετικών τειχών, και σχεδόν κάθε αξιοθέατο απέχει λίγα βήματα από το επόμενο. Είναι από τις λίγες πρωτεύουσες που μπορείτε να γνωρίσετε πραγματικά με τα πόδια μέσα σε μία μέρα: καραβανσεράγια, ένας γοτθικός καθεδρικός ναός που έγινε τέμενος, σκεπαστές αγορές, τεκέδες δερβίσηδων και ήσυχα σοκάκια γειτονιάς, όλα σε απόσταση λίγων λεπτών μεταξύ τους.
Τη σελίδα αυτή τη γράφει και την ενημερώνει η ομάδα του Büyük Hamam, του ιστορικού τουρκικού λουτρού στην οδό İrfan Bey Sokak, ακριβώς πίσω από το Büyük Han. Οι χρόνοι περπατήματος παρακάτω ξεκινούν από την πόρτα μας.
Η παλιά πόλη με μια ματιά
Οι Ενετοί έχτισαν τα κυκλικά τείχη της Λευκωσίας τη δεκαετία του 1560, με έντεκα καρδιόσχημους προμαχώνες και τρεις πύλες. Η παλιά πόλη μέσα τους είναι μαζεμένη και τη γνωρίζει κανείς καλύτερα με τα πόδια: το Büyük Han, το Μπεντεστέν και η Σελιμιγιέ είναι σχεδόν το ένα δίπλα στο άλλο, ενώ ο Μεβλεβί Τεκκές και η Πύλη της Κερύνειας βρίσκονται λίγο πιο βόρεια.
Κατά προσέγγιση χρόνοι περπατήματος από το Büyük Hamam:
| Από το Büyük Hamam έως | Με τα πόδια |
|---|---|
| Büyük Han | 1–2 λεπτά |
| Μπεντεστέν | 4 λεπτά |
| Τέμενος Σελιμιγιέ (Αγία Σοφία) | 4–5 λεπτά |
| Σημείο διέλευσης της Λήδρας | 5 λεπτά |
| Μουσείο Μεβλεβί Τεκκέ | 6–7 λεπτά |
| Πύλη της Κερύνειας | 7–8 λεπτά |
- Καλό να ξέρετε: για όλα όσα περιγράφει αυτή η σελίδα μέσα στα τείχη, αρκούν τα πόδια σας.
Büyük Han
Το Μεγάλο Χάνι (Büyük Han) χτίστηκε το 1572 από τον Οθωμανό διοικητή Μουζαφέρ Πασά ως καραβανσεράι για τους εμπόρους που ταξίδευαν. Είναι ένα τετράγωνο, διώροφο κτίριο με δωμάτια γύρω από μια μεγάλη αυλή· στο κέντρο της υψώνεται ένα μικρό τέμενος πάνω σε κολόνες, με μια κρήνη για τις πλύσεις από κάτω.
Στο πέρασμα των αιώνων χρησίμευσε ως φυλακή, ως ξενοδοχείο και ως καταφύγιο για οικογένειες. Μετά την αναστήλωσή του έγινε ένας ζωντανός χώρος με καφέ, γκαλερί και εργαστήρια χειροτεχνίας. Το Büyük Hamam βρίσκεται στον δρόμο ακριβώς πίσω του.
- Χρόνος επίσκεψης: 30–45 λεπτά. Ιδανικό για: καφέ στην αυλή.
Τέμενος Σελιμιγιέ (Αγία Σοφία)
Ένας γοτθικός καθεδρικός ναός με δύο οθωμανικούς μιναρέδες. Η κατασκευή του Καθεδρικού Ναού της Αγίας Σοφίας ξεκίνησε το 1209 και ο ναός εγκαινιάστηκε το 1326· μετά το 1570 έγινε το κεντρικό τέμενος της πόλης. Η ψηλή γοτθική πύλη και τα οξυκόρυφα τόξα του δεσπόζουν στη μέση της παλιάς πόλης.
Είναι τέμενος σε λειτουργία. Οι επισκέπτες είναι ευπρόσδεκτοι εκτός ωρών προσευχής: ντυθείτε σεμνά, καλύψτε ώμους και γόνατα και βγάλτε τα παπούτσια σας στην είσοδο.
- Χρόνος επίσκεψης: 20–30 λεπτά.
Το Μπεντεστέν
Δίπλα στη Σελιμιγιέ, το Μπεντεστέν ξεκίνησε ως βυζαντινή εκκλησία και επεκτάθηκε και ξαναχτίστηκε από τον 12ο έως τον 16ο αιώνα· γι’ αυτό γοτθικές και αναγεννησιακές λεπτομέρειες συνυπάρχουν. Επί Οθωμανών έγινε η σκεπαστή αγορά της πόλης για εκλεκτά υφάσματα.
Μετά από μακρά αναστήλωση ξανάνοιξε το 2009 ως πολιτιστικός χώρος. Φιλοξενεί συναυλίες, εργαστήρια και παραστάσεις στροβιλιζόμενων δερβίσηδων, οπότε αξίζει να δείτε τι παρουσιάζεται όσο βρίσκεστε στην πόλη.
- Χρόνος επίσκεψης: 15–20 λεπτά, περισσότερο αν παρακολουθήσετε κάποια εκδήλωση.
Kumarcılar Han
Το Χάνι των Χαρτοπαικτών (Kumarcılar Han) είναι ένα μικρότερο οθωμανικό χάνι από τα τέλη του 17ου αιώνα, λίγα βήματα από το Büyük Han. Αναστηλωμένο γύρω από την αυλή του, φιλοξενεί σήμερα καφέ, μικρά εστιατόρια και εργαστήρια χειροτεχνίας — μια πιο ήσυχη επιλογή για μεσημεριανό.
Η Αράστα και η σκεπαστή αγορά
Η Αράστα, ο παλιός εμπορικός δρόμος νότια του Büyük Han, σφύζει από ζωή από νωρίς το πρωί με κοσμηματοπωλεία, καταστήματα υφασμάτων και πάγκους με σουβενίρ. Κοντά της, η Μπανταμπούλια (Bandabuliya) είναι η σκεπαστή δημοτική αγορά της πόλης, με φρέσκα προϊόντα, γλυκά και μπαχαρικά.
Μαζί σχηματίζουν τη φυσική διαδρομή ανάμεσα στα περισσότερα μέρη αυτής της σελίδας.
- Καλύτερη ώρα: το πρωί, όταν η αγορά έχει τη μεγαλύτερη κίνηση.
Τα Ενετικά τείχη και η Πύλη της Κερύνειας
Η Πύλη της Κερύνειας είναι η βόρεια πύλη των ενετικών τειχών. Χτίστηκε τη δεκαετία του 1560 και αργότερα δέχτηκε οθωμανικές προσθήκες, ανάμεσά τους επιγραφές και ένα θολωτό φυλάκιο. Σήμερα η κυκλοφορία περνά γύρω της, και είναι ωραίο σημείο εκκίνησης για έναν περίπατο κατά μήκος των τειχών.
Στην πλατεία Σαραγίου (Atatürk Meydanı), κοντά στο κέντρο της παλιάς πόλης, στέκεται η Ενετική Στήλη, που ύψωσαν οι Ενετοί το 1550.
Το Μουσείο Μεβλεβί Τεκκέ
Ο τεκές του τάγματος των Μεβλεβί — των στροβιλιζόμενων δερβίσηδων — χρονολογείται από τον 17ο αιώνα και σήμερα λειτουργεί ως μουσείο. Μέσα θα δείτε μουσικά όργανα, ενδυμασίες δερβίσηδων, χειρόγραφα και μια σειρά από τάφους κάτω από μικρούς τρούλους.
- Χρόνος επίσκεψης: 30 λεπτά. Βρίσκεται στην οδό Κερύνειας (Girne Caddesi), κοντά στην Πύλη της Κερύνειας.
Η συνοικία Αραπαχμέτ και το Αρχοντικό του Δερβίς Πασά
Δυτικά του κέντρου, η συνοικία Αραπαχμέτ διατηρεί παλιά αρχοντικά, το τέμενος Αραπαχμέτ και ήσυχα σοκάκια μακριά από τα μαγαζιά. Το Αρχοντικό του Δερβίς Πασά, ένα αναστηλωμένο διώροφο οθωμανικό σπίτι, είναι σήμερα εθνογραφικό μουσείο που δείχνει πώς ζούσε κάποτε μια εύπορη οικογένεια.
Samanbahçe
Ένα μικρό σύνολο από όμοια, χρωματιστά σπίτια σε ευθείες σειρές, χτισμένο ως οικιστικό πρόγραμμα της οθωμανικής εποχής. Είναι από τις πιο φωτογραφημένες γωνιές της παλιάς πόλης, και η βόλτα εκεί διαρκεί περίπου δέκα λεπτά.
Το σημείο διέλευσης της Λήδρας
Η οδός Λήδρας διασχίζει την καρδιά της παλιάς πόλης, και το σημείο διέλευσης πεζών απέχει περίπου πέντε λεπτά με τα πόδια από το Büyük Hamam. Λειτουργεί από τον Απρίλιο του 2008 και ενώνει τα δύο μέρη της παλιάς πόλης με λίγα βήματα.
Η διέλευση γίνεται μόνο με τα πόδια. Έχετε μαζί σας ταυτότητα ή διαβατήριο και ελέγξτε πριν ξεκινήσετε τους ισχύοντες κανόνες εισόδου για το διαβατήριό σας. Πέρα από αυτό, η οδός Λήδρας συνεχίζει ως πολυσύχναστος εμπορικός δρόμος.
- Από το Büyük Hamam: περίπου 5 λεπτά με τα πόδια.
Ημερήσιες εκδρομές από τη Λευκωσία
Η Κερύνεια, σε μικρή απόσταση με το αυτοκίνητο προς τα βόρεια, έχει ένα λιμάνι που το φυλάει το κάστρο της. Το Αβαείο του Μπελλαπάις, ένα γοτθικό μοναστήρι σε ορεινό χωριό πάνω από την ακτή, απέχει περίπου 24 χλμ. από τη Λευκωσία.
Το Κάστρο του Αγίου Ιλαρίωνα δεσπόζει στην οροσειρά του Πενταδακτύλου, περίπου 30 χλμ. μακριά, με πανοραμική θέα στην ακτή — υπολογίστε πολλά σκαλοπάτια. Η Αμμόχωστος, περίπου 60 χλμ. ανατολικά, έχει τη δική της παλιά πόλη μέσα στα τείχη, και κοντά της βρίσκεται ο αρχαιολογικός χώρος της Σαλαμίνας.
Και μετά: το χαμάμ
Μετά από μια μέρα στα πλακόστρωτα της παλιάς πόλης, το πιο φυσικό φινάλε είναι αυτό που προσφέρει η Λευκωσία εδώ και περισσότερους από τέσσερις αιώνες. Το Büyük Hamam, ένα οθωμανικό λουτρό που δημιουργήθηκε μεταξύ 1571 και 1590 στη θέση μιας μεσαιωνικής εκκλησίας, βρίσκεται στην οδό İrfan Bey Sokak, ακριβώς πίσω από το Büyük Han.
Ξεκουραστείτε στο θερμαινόμενο μάρμαρο, μείνετε όσο θέλετε στη σάουνα και στο ατμόλουτρο και αφήστε την παραδοσιακή απολέπιση και τον αφρό να κάνουν τα υπόλοιπα — ή κλείστε ένα μασάζ, και για δύο, δίπλα δίπλα. Είναι ανοιχτό κάθε μέρα, λίγα λεπτά με τα πόδια από όλα όσα περιγράφει αυτή η σελίδα.
Συχνές ερωτήσεις
- Πόσο χρόνο χρειάζεστε για την παλιά Λευκωσία;
- Μία ολόκληρη μέρα αρκεί για το Büyük Han, τη Σελιμιγιέ, το Μπεντεστέν, τις αγορές, την Πύλη της Κερύνειας και τον Μεβλεβί Τεκκέ. Μια δεύτερη μέρα προσθέτει τη συνοικία Αραπαχμέτ, το Samanbahçe, έναν περίπατο στα τείχη και μια επίσκεψη στο χαμάμ χωρίς βιασύνη.
- Γυρίζεται με τα πόδια η παλιά Λευκωσία;
- Ναι. Μέσα στα τείχη, όλα όσα περιγράφει αυτή η σελίδα απέχουν από ένα έως οκτώ λεπτά με τα πόδια από το Büyük Hamam.
- Μπορεί κανείς να επισκεφθεί το τέμενος Σελιμιγιέ;
- Ναι, εκτός ωρών προσευχής. Ντυθείτε σεμνά, καλύψτε ώμους και γόνατα και βγάλτε τα παπούτσια σας στην είσοδο.
- Μπορείτε να περάσετε με τα πόδια από την οδό Λήδρας;
- Ναι. Το σημείο διέλευσης της Λήδρας είναι για πεζούς και απέχει περίπου πέντε λεπτά με τα πόδια από το Büyük Hamam. Έχετε μαζί σας ταυτότητα ή διαβατήριο και ελέγξτε τους ισχύοντες κανόνες εισόδου για το διαβατήριό σας.
- Πού μπορείτε να σταθμεύσετε στην παλιά πόλη;
- Υπάρχει χώρος στάθμευσης δίπλα στο Büyük Han, λίγα βήματα από το Büyük Hamam. Από εκεί, την παλιά πόλη τη γνωρίζετε πιο εύκολα με τα πόδια.
- Για τι είναι γνωστή η παλιά Λευκωσία;
- Για τα κυκλικά ενετικά τείχη της, το τέμενος Σελιμιγιέ, το οθωμανικό καραβανσεράι Büyük Han, τις σκεπαστές αγορές της — και το Büyük Hamam, ένα οθωμανικό λουτρό του 1571–1590 που λειτουργεί ακόμη ως τουρκικό χαμάμ.
